Modele zakupuenergii i gazu.
Od cennika sprzedawcy, przez stałą cenę i SPOT, po transze, produkty obsługowe i cPPA: czym różnią się modele zakupu energii i gazu i który pasuje do firmy. Wybór modelu robi realną różnicę w kosztach, a wiele firm wciąż kupuje z przyzwyczajenia.
21 pytań w tej kategorii.
Od czego zacząć
- 01
Jakie modele zakupu energii i gazu są dostępne dla firm?
Firmy mogą korzystać z wielu modeli zakupu energii i gazu: od najprostszego, czyli standardowego cennika sprzedawcy, przez produkty SPOT, stałą cenę, zakup w transzach i model obsługowy, po długoterminowe kontrakty na zakup energii pochodzącej z OZE (CPPA), które dotyczą tylko energii elektrycznej. Każdy model inaczej rozkłada koszt, ryzyko i przewidywalność budżetu.
Pełna odpowiedź - 02
Czy wybór modelu zakupu energii naprawdę robi różnicę w kosztach firmy?
Tak. Sposób, w jaki firma kupuje energię, wpływa na koszty, ale również na przewidywalność budżetu, poziom ryzyka i konkurencyjność. Dobrze dobrany model potrafi obniżyć koszty, źle dobrany je podnosi i powoduje straty.
Pełna odpowiedź - 03
Czym różni się stała cena energii i gazu od zakupu na rynku SPOT?
Przy stałej cenie firma z góry zna stawkę na cały okres umowy. W modelu SPOT stawka jest zmienna co miesiąc, bo płaci się średnią cenę rynkową powiększoną o koszty sprzedawcy. W praktyce to wybór między dwoma ryzykami: stała cena wymaga trafienia z momentem zakupu, a model SPOT oznacza zmienny koszt, którego z góry nie da się zabudżetować.
Pełna odpowiedź Jak dopasować model do firmy
- 04
Od czego zależy, czy model zakupu energii jest dobrze dopasowany?
O dopasowaniu decyduje pięć rzeczy: dane na których oparto decyzję, profil zużycia, tolerancja na wahania cen, sposób planowania budżetu i zasoby do zarządzania kontraktem.
Pełna odpowiedź - 05
Jak profil zużycia firmy wpływa na wybór modelu zakupu energii?
Profil zużycia, czyli to, kiedy w ciągu doby i roku firma pobiera energię, to jeden z kluczowych czynników przy wyborze modelu zakupu. Bez dokładnej analizy profilu wybór modelu to zgadywanie.
Pełna odpowiedź - 06
Co to jest koszt profilu zużycia energii?
Koszt profilu to składnik wyceny, który wynika z tego, w jakich godzinach firma zużywa energię na przestrzeni całego roku. Dlatego dwie firmy o identycznym rocznym zużyciu mogą dostać różne stawki, bo każda pobiera energię w innych godzinach.
Pełna odpowiedź - 07
Jak tolerancja ryzyka firmy wpływa na wybór modelu zakupu energii i gazu?
Tolerancja ryzyka pokazuje, jak dużą zmienność ceny energii lub gazu firma jest w stanie zaakceptować. Jeśli priorytetem jest pełna przewidywalność, wyborem powinna być stała cena. Jeśli firma akceptuje pełną zmienność rynku, warto rozważyć produkty oparte na notowaniach rynku SPOT. Pomiędzy pełną przewidywalnością a pełną zmiennością są modele transzowe i produkty obsługowe, które rozkładają ryzyko zakupu energii i gazu w czasie.
Pełna odpowiedź - 08
Czy firma musi znać się na rynku energii, żeby kupować w modelu innym niż stała cena?
Nie. W modelu SPOT zakup jest automatyczny i prowadzi go sprzedawca, więc firma nie musi śledzić rynku ani podejmować decyzji w trakcie umowy. Wiedza albo wsparcie doradcy są potrzebne dopiero tam, gdzie firma sama decyduje o zakupach, na przykład w produkcie obsługowym.
Pełna odpowiedź Modele po kolei
- 09
Czy firma kupująca energię ze standardowego cennika sprzedawcy przepłaca?
Tak. Standardowy cennik sprzedawcy, nazywany też taryfą sprzedawcy, to najprostszy, domyślny model: firma płaci stawki ustalane jednostronnie przez sprzedawcę i jest to najdroższy model zakupu na rynku. W zamian daje prostotę i umowę na czas nieokreślony.
Pełna odpowiedź - 10
Czym jest stała cena (FIX) i dla jakiej firmy ma sens?
Stała cena (FIX) to model, w którym cena energii lub gazu jest ustalana na cały okres umowy, do nawet 10 lat, niezależnie od tego, co dzieje się na rynku. Daje pełną przewidywalność kosztu i ochronę przed wzrostem cen. To wybór dla firm o niskiej tolerancji na ryzyko, które potrzebują stabilności i łatwego budżetowania.
Pełna odpowiedź - 11
Czy stała cena to zawsze bezpieczny wybór?
Nie zawsze. Stała cena zabezpiecza koszt energii lub gazu. Pełne bezpieczeństwo daje wtedy, gdy firma ma na ten sam okres zabezpieczone również przychody. Wtedy stały koszt chroni marżę.
Pełna odpowiedź - 12
Czym jest SPOT ważony i dla jakiej firmy się opłaca?
SPOT ważony to model, w którym cena energii to średnia ważona zużyciem z godzinowych notowań Rynku Dnia Następnego (RDN) na Towarowej Giełdzie Energii, powiększona o koszty sprzedawcy. Ważenie zużyciem oznacza, że znaczenie ma to, w których godzinach firma realnie pobiera energię. Opłaca się firmom o elastycznym zużyciu, pracującym całą dobę albo umiejącym dopasować pobór do tańszych godzin.
Pełna odpowiedź - 13
Czym jest SPOT arytmetyczny i dla jakiej firmy ma sens?
SPOT arytmetyczny to model, w którym cena energii to średnia arytmetyczna z godzinowych notowań Rynku Dnia Następnego (RDN) na Towarowej Giełdzie Energii, powiększona o koszty sprzedawcy. Ma sens dla firm z mniej korzystnym profilem zużycia albo szukających prostszego rozliczenia powiązanego z rynkiem.
Pełna odpowiedź - 14
Czym różni się SPOT arytmetyczny od SPOT ważonego profilem zużycia?
To dwa różne sposoby liczenia ceny w modelu SPOT. W wariancie arytmetycznym każda godzina okresu rozliczeniowego liczy się tak samo, a w wariancie ważonym każda godzina ma wagę realnego poboru firmy. Przy tym samym zużyciu oba warianty mogą dać różną cenę końcową na fakturze.
Pełna odpowiedź - 15
Jak porównać ofertę stałej ceny z ofertą SPOT?
W momencie podejmowania decyzji o wyborze modelu nie da się ich porównać wprost. Przy stałej cenie firma zna dokładnie stawkę końcową, a w ofercie SPOT jeszcze jej nie zna. Na tym etapie porównuje się więc ryzyka i korzyści obu modeli, a samą cenę można rzetelnie ocenić dopiero po czasie, na przykład po zakończonym roku, po analizie opartej na rzeczywistych danych o zużyciu.
Pełna odpowiedź - 16
Co oznacza kupowanie energii w transzach?
Zakup w transzach to zakup partiami. Firma dzieli zakup energii lub gazu na części i kupuje je w różnych momentach, zamiast zamykać całość jedną decyzją. W ten sposób uśrednia cenę i ogranicza ryzyko zakupu całości w złym momencie.
Pełna odpowiedź - 17
Czy firma może zabezpieczyć tylko część zużywanej energii?
Tak. Firmy o większym wolumenie zużycia mają do dyspozycji produkty obsługowe, w których aktywnie decydują o zakupach. Dla mniejszych firm są uproszczone rozwiązania: część ceny blokuje się już przy podpisaniu umowy, a reszta jest rozliczana według cen z rynku SPOT.
Pełna odpowiedź - 18
Czym jest produkt obsługowy i dla jakiej firmy ma sens?
Produkt obsługowy to model zakupu energii lub gazu, który pozwala realizować różne strategie zakupu. W takim modelu firma może korzystać z kontraktów terminowych: miesięcznych, kwartalnych, rocznych, a w gazie także sezonowych, oraz z rynku SPOT. To rozwiązanie dla firm, które chcą i potrafią aktywnie zarządzać zakupem i świadomie rozkładać ryzyko w czasie.
Pełna odpowiedź - 19
Czym jest CPPA i czym różni się od zwykłej umowy na energię?
CPPA to długoterminowa umowa zakupu energii, którą firma zawiera z wytwórcą energii pochodzącej z OZE. Firmy decydują się na nią przede wszystkim po to, żeby zabezpieczyć stabilną cenę na długi okres i udokumentować pochodzenie energii.
Pełna odpowiedź Zmiany w trakcie umowy
- 20
Czy firma może zmienić model zakupu energii w trakcie umowy?
To zależy od modelu zakupu, umowy i sprzedawcy. Najczęściej taką możliwość przewidują produkty oparte na cenach z rynku SPOT: firma może w trakcie umowy przejść na stałą cenę.
Pełna odpowiedź - 21
Czy firma może zużyć więcej lub mniej energii lub gazu, niż zadeklarowała w umowie?
To zależy od umowy i od sprzedawcy. Przy energii elektrycznej większość ofert ze stałą ceną nie ma widełek zużycia, choć są sprzedawcy, którzy je stosują. Przy paliwie gazowym jest odwrotnie: zdecydowana większość sprzedawców stosuje widełki, a tylko nieliczni ich nie mają.
Pełna odpowiedź